Chương 12. Chương 12

"Rất tốt, không ngờ Tiểu Vũ cháu lại hiểu rõ phong tục cất nóc như vậy, tiếp tục nói đi, cũng để cho bọn họ mở mang kiến thức, những truyền thống cũ này thanh niên bây giờ chẳng có mấy người hiểu nữa rồi."

Trương Viễn Kiều rất hài lòng với biểu hiện của Tần Vũ, nhưng đúng như ông nói, thanh niên bây giờ đối với truyền thống thực sự hiểu biết quá ít. Những thứ này e rằng qua vài chục năm nữa, đợi thế hệ người già qua đời, sẽ hoàn toàn biến mất.

"Sau khi xuất sát, khách khứa và chủ nhà cùng ngồi ở gian chính bồi xà. Đến nửa đêm, thì chuẩn bị rượu thịt chiêu đãi những người bồi xà ăn khuya uống rượu. Chủ nhà đối với thợ mộc, thợ nề càng phải khoản đãi hậu hĩnh, thường là hầm chân giò để cảm ơn sự lao động vất vả của họ. Chủ nhà mới phải cùng thợ mộc, thợ nề nhâm nhi chậm rãi. Bữa ăn khuya kết thúc, thời gian cũng gần đến canh năm.

Lúc này, thợ mộc mang chiếc rìu, ống mực, thước thợ đã được sơn màu đỏ đến đặt trên bàn, chiếc thước ba thước đặt nghiêng ở phía trước bên trái bàn. Thợ nề cũng mang dao xây, thước dây đến đặt ở phía trước bên phải bàn. Sau khi chuẩn bị xong xuôi mọi thứ, trên xà đặt một con gà trống đỏ tía. Lúc này, thợ mộc cầm ống mực bước đến trước bàn nói: "Lỗ Ban đến sớm, giờ khắc này cất nóc tốt." Tiếp đó thợ mộc dùng ngũ cốc và bút mực giấy tờ các loại đặt ở chính giữa cây xà, rồi dùng vải đỏ bọc xà - bọc chặt lấy eo xà, và dùng chỉ đỏ khâu kín miếng vải đỏ bọc xà lại, liền ngâm xướng bài ca buộc xà:

Tay cầm một dải lụa của chủ nhà, một trượng ba thước vẫn còn dư,

Trái buộc ba cái tăng phú quý, phải buộc ba cái điểm hàn lâm.

Chủ nhà nhân tài lưỡng hưng vượng, vinh hoa phú quý mãn môn đình.

Ngâm xong, thợ mộc và thợ nề mỗi người nâng một ly rượu cúng, giơ lên đỉnh đầu, rồi vẩy rượu lên cây xà ba cái, đồng thanh niệm:

Tay bưng một ly rượu của chủ nhà, chúc một câu thiên trường địa cửu;

Tay bưng hai ly rượu của chủ nhà, vinh hoa phú quý đời đời có;

Tay bưng ba ly rượu của chủ nhà, con con cháu cháu phong vương hầu.

Sau khi thợ mộc, thợ nề nâng rượu tế xà, thợ mộc sẽ lấy con gà trống đặt đứng trên cây xà. Đầu tiên cầm con gà khen ngợi:

Tay cầm một con gà của chủ nhà, sinh ra đầu cao đuôi lại thấp;

Đầu đội kim quan hà bội cẩm, mình mặc áo lông vũ ngũ sắc.

Gà này không phải gà phàm tục, là gà tế xà của đông gia lão bản!

Nói xong liền đặt con gà lên cây xà, gọi là rồng sống đứng xà, ngụ ý gia nghiệp hưng vượng. Sau nghi thức tế xà thì đến giờ lành tháng tốt cất nóc. Thợ mộc và thợ nề dùng dây thừng quấn giấy đỏ ở hai đầu cây xà, mỗi người cầm dụng cụ an xà trèo lên đỉnh cột chính, xách dây thừng, hai đầu giữ thăng bằng, từ từ kéo lên trên, vừa kéo vừa ngâm lời khen ngợi:

Chủ nhà hôm nay cất nóc nhà, hỉ phùng hoàng đạo giáng cát tường,

Phúc tinh cao chiếu sinh quang thải, kim ngọc mãn đường bách sự xương.

Ngâm xong, tân khách bồi xà, chủ nhà và nam thanh nữ tú già trẻ lớn bé trong làng đến nhặt bánh bao ném xà đều đồng thanh hét lớn: "Tốt!" Tiếng họa theo đó vang vọng tận mây xanh, hòa cùng tiếng pháo nổ vang trời, nhuộm bầu không khí cất nóc trở nên hỉ khí dương dương, vô cùng náo nhiệt.

Lúc này thợ nề lại ngâm:

"Xà này xà này, rất không bình thường, mọc ở trên núi, hôm nay làm xà. Hôm nay cất nóc, hỉ phùng hoàng đạo, cốc xương cát đán, tử vi cao chiếu. Đống vũ tăng huy, vật hoa thiên bảo. Người già ích thọ, tuế hiến dao đào. Người trẻ tiến hỉ, nguyệt viên hoa hảo, người đọc sách tiến học, long môn cao khiêu, người làm quan gia lộc, bộ bộ thăng cao, người cày cấy phong sản, cốc mãn thương ngao. Gia nghiệp hưng vượng, vĩnh tiến tài bảo."

Thợ mộc, thợ nề vừa ngâm xướng vừa kéo cây xà lên đỉnh cột chính đặt vững, lại thả dây thừng xuống, kéo bánh bao, đậu phộng, kẹo, tiền xu lên xà, để lấy lời may mắn, cố ý hỏi: "Bên dưới nhiều người quá a, rìu đừng có ném lung tung!" Tiếp đó liền lớn tiếng hét: "Cây xà an hảo, chiêu tài tiến bảo. Một ngày sớm, trăm đời tốt. Bái thỉnh sư phó, mau mau ném bánh bao cất nóc đi!" Thế là thợ mộc và thợ nề ngồi trên thanh giằng của cây xà, vừa ném bánh bao, vừa ngâm xướng lời chúc mừng cất nóc...

Lời của Tần Vũ cuối cùng cũng nói xong, mọi người vẫn còn đang dư vị, hồi lâu sau có người phát ra vài tiếng cảm thán:

"Không ngờ muốn làm một người thợ mộc giỏi không những phải biết làm việc, mà còn phải hiểu những thứ này a!"

"Thực ra lúc trước, học đồ theo thợ mộc học việc, khi nào có thể xuất sư, chính là xem sư phụ có chịu dạy hắn những thứ này hay không, học được những thứ này, mới có thể coi là xuất sư chân chính."

Cậu út thích hợp tiếp lời, Tần Vũ cũng gật đầu đồng ý. Các thợ thầy thời xưa đều rất nghiêm khắc, muốn xuất sư không phải là một chuyện đơn giản.

"Hả! Không đúng, Tiểu Vũ, những thứ em nói này tuy rất hay, nhưng có một số chỗ khác với phong tục ở đây của chúng ta. Ví dụ như nghi thức bồi xà mà em nói hình như không có, hơn nữa cũng không có nghi thức xuất sát a!" Trương Hoa dư vị một lúc, lại phát hiện ra một số điểm khác biệt.

"Đồ ngốc, con cũng không nghĩ xem, bây giờ là thời đại nào rồi, đều là nhà bê tông cốt thép rồi, lấy đâu ra xà, Tiểu Vũ đang kể là phong tục ngày xưa!" Trương Viễn Kiều nhìn đứa con trai này của mình thế nào cũng thấy chướng mắt. Lúc trước giấu ông bỏ học ra ngoài bôn ba, suýt nữa làm ông tức phát bệnh.

Tần Vũ ném cho anh họ Trương Hoa một ánh mắt nén bi thương. Cậu út chỉ cần có cơ hội sẽ không lưu tình đả kích anh họ, đây đã là chuyện mọi người quá quen thuộc rồi.

Đôi mắt Trương Hoa nháy nháy với cậu, ra hiệu Tần Vũ giải vây giúp anh ta, nếu không ông già nhà mình có thể nắm lấy cơ hội mắng mỏ anh ta nửa ngày.

"Thực ra tuy bây giờ nhà cửa đều không cần dùng đến xà nữa, nhưng những nghi thức này vẫn còn, chỉ là đổi một cách thức khác. Cứ lấy nghi thức xuất sát ra mà nói, bây giờ thợ mộc sẽ bắt một con gà trống đi vòng quanh khắp các nơi trong toàn bộ ngôi nhà, mỗi góc cửa đều sẽ đặt một ít thanh tre. Nơi nào gà trống đi qua, đều phải có người cầm thanh tre đập vào tường, cái này gọi là khu sát!"

Tần Vũ đối với sự cầu cứu của anh họ, tự nhiên sẽ không thấy chết không cứu, đành phải giải thích thay anh ta:

"Trong dân gian bản thân gà trống đã có bản lĩnh phá sát hoán dương. Nơi gà trống đi qua, những thứ âm sát ô uế tự nhiên không dám ở lại, nghe thấy tiếng đập của thanh tre, sẽ trốn vào trong thanh tre. Sau đó đợi thợ mộc đi hết toàn bộ ngôi nhà, mọi người sẽ thu gom toàn bộ thanh tre do một người cầm cây sào buộc pháo nổ mở đường phía trước, người có thanh tre phải chạy theo ra ngoài, cái này gọi là tống sát!"

"Ừm, sách này không uổng công đọc, những truyền thống do tổ tông chúng ta truyền lại này không thể vứt bỏ a!"

Than hồng thay mấy lần, sắc trời cũng càng lúc càng đậm, các cô gái phần lớn đều không chịu nổi đi ngủ rồi, lúc này cậu hai và mấy người thợ mộc cũng đi đến đại sảnh.